Πέντε νεκροί στις επιχειρήσεις πυρόσβεσης μέσα σε λίγες ημέρες και περίπου 130.000 στρέμματα καμένης γης μόνο σε Αττική και Βοιωτία, σύμφωνα με τα δορυφορικά δεδομένα του Copernicus, είναι ο πρώτος τραγικός απολογισμός των πυρκαγιών.
Για την κυβέρνηση η κλιματική αλλαγή και οι ισχυροί άνεμοι είναι η αιτία που ξεφεύγουν οι φωτιές και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον κρατικό μηχανισμό, ωστόσο δεν περνάει απαρατήρητο ότι η «εξαιρετικά επείγουσα» εγκύκλιος για τις εργασίες του ΔΕΔΔΗΕ γύρω από γραμμές μέσης τάσης εκδόθηκε στις 16 Ιουνίου 2026, δηλαδή 47 ημέρες μετά από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Την ίδια ώρα, η υπογειοποίηση του δικτύου ηλεκτροδότησης προχωρά με στόχο μόλις το 12%, παρά την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ημερών έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανάγκη επιτάχυνσης της υπογειοποίησης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη τη χώρα. Αυτοδιοικητικοί, τεχνικοί φορείς και πολίτες εκφράζουν ολοένα και συχνότερα την άποψη ότι, εάν το πρόγραμμα υπογειοποιήσεων είχε προχωρήσει με ταχύτερους ρυθμούς τα προηγούμενα χρόνια, ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών από βλάβες ή αστοχίες του εναέριου δικτύου θα ήταν μικρότερος, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις θα είχαν περιοριστεί και οι διακοπές ηλεκτροδότησης που προκαλούνται από ακραία καιρικά φαινόμενα και πυρκαγιές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα των έργων υπογειοποίησης που έχουν συμβασιοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς και το ύψος των πόρων που έχουν διατεθεί για την αισθητική αναβάθμιση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η επεξεργασία των στοιχείων του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) δείχνει ότι ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), ως ανάδοχος, έχει αναλάβει 53 αρχικές συμβάσεις για έργα υπογειοποίησης δικτύων, συνολικής συμβατικής αξίας 13.974.347ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Τα έργα αφορούν κυρίως την υπογειοποίηση εναέριων δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, την αισθητική αναβάθμιση αστικών περιοχών, καθώς και παρεμβάσεις που συνδέονται με αναπλάσεις, αναβάθμιση δημόσιων χώρων και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δικτύων.
Το μεγαλύτερο μέρος των συμβάσεων αφορά έργα σε δήμους της ηπειρωτικής Ελλάδας και της νησιωτικής χώρας. Στην Κεντρική Μακεδονία καταγράφονται έργα στην Έδεσσα, τη Βέροια, την Πέλλα και την Καστοριά, ενώ στη Δυτική Ελλάδα περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στην Πάτρα, τη Δυτική Αχαΐα, την Τριφυλία, την Καλαμάτα και τη Σικυώνα. Στην Ήπειρο συναντώνται έργα στα Ιωάννινα και στην Πάργα, ενώ στην Αττική καταγράφεται σειρά συμβάσεων στον Δήμο Κρωπίας.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία έργων στην Κρήτη, όπου οι συμβάσεις αφορούν τις Αρχάνες-Αστερούσια, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, τον Άγιο Νικόλαο, τη Φαιστό, αλλά και το Ατσίποπουλο, τα Μάταλα και την περιοχή του Λενικού, στο πλαίσιο αισθητικής αναβάθμισης και υπογειοποίησης των δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, έργα καταγράφονται στο Ξηρόμερο, στην Κασγκάρ δεν υπάρχει αναφορά στο έγγραφο και δεν περιλαμβάνεται στις συμβάσεις, ενώ στη νησιωτική Ελλάδα εντοπίζονται παρεμβάσεις στην Πάρο, μέσω του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πάρου-Αντιπάρου, καθώς και στον Πλατανιά Χανίων.
Η θέση του ΔΕΔΔΗΕ
Από την πλευρά του, ο ΔΕΔΔΗΕ απορρίπτει τις αιτιάσεις ότι το δίκτυο ηλεκτροδότησης αποτελεί βασική αιτία των πυρκαγιών. Όπως επισημαίνει, τα συνεργεία του βρίσκονται σε όλα τα ενεργά μέτωπα, συνδράμοντας τις πυροσβεστικές δυνάμεις τόσο στην κατάσβεση όσο και στην αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι δημόσιες αναφορές που αποδίδουν ευθύνες στο ηλεκτρικό δίκτυο γίνονται χωρίς τεκμηρίωση και δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις.
Ο Διαχειριστής επικαλείται τα στοιχεία του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), σύμφωνα με τα οποία για το 2025 μόλις το 1% των περιστατικών πυρκαγιάς αποδίδεται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, ποσοστό που, όπως σημειώνει, είναι χαμηλότερο από αντίστοιχες διεθνείς επιδόσεις, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου ανέρχεται περίπου στο 3%.
Η εγκύκλιος στις 16 Ιουνίου
Με εγκύκλιο που υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Δασών παρέχονται οδηγίες στις δασικές υπηρεσίες αναφορικά με τη διαδικασία που ακολουθείται για τη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών πέριξ των στοιχείων μέσης τάσης εκ μέρους του ΔΕΔΔΗΕ.
Οι εργασίες αυτές κρίνονται απαραίτητες για λόγους επείγουσας προληπτικής αντιπυρικής δασοπροστασίας και περιλαμβάνουν καθαρισμούς, αποκλαδώσεις, αποψιλώσεις και κοπές δένδρων γύρω από πυλώνες και ηλεκτροφόρους αγωγούς. Η ζώνη ασφαλείας ορίζεται κανονικά στα τρία μέτρα εκατέρωθεν των στοιχείων Μέσης Τάσης, ωστόσο, σε εξαιρετικές περιπτώσεις λόγω της μορφολογίας του εδάφους, η απόσταση αυτή μπορεί να ανέλθει έως και τα δεκαπέντε μέτρα.
Λόγω του κατεπείγοντος χαρακτήρα των μέτρων, εισάγεται μια ειδική, ταχεία διαδικασία που παρεκκλίνει από τις γενικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Συγκεκριμένα, η οικεία δασική υπηρεσία υποχρεούται να εκδώσει τη σχετική άδεια εντός δεκαπέντε ημερών από την υποβολή του αιτήματος από τον ΔΕΔΔΗΕ. Σε περίπτωση που η προθεσμία αυτή παρέλθει χωρίς απάντηση, η άδεια λογίζεται ως χορηγηθείσα και ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί να προχωρήσει στις εργασίες προβαίνοντας σε μια απλή γνωστοποίηση προς το αρμόδιο Δασαρχείο ή τη Διεύθυνση Δασών.
Επιπλέον, για τη διευκόλυνση του έργου, διευκρινίζεται ότι δεν απαιτείται έγκριση εργασιών έκτακτης κάρπωσης, ούτε η σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος για την αποτύπωση των επιφανειών υλοτομίας. Παρόλα αυτά, κρίνεται σκόπιμο να πραγματοποιείται μια αδρομερής αποτύπωση της ζώνης εργασιών πάνω σε απόσπασμα του δασικού χάρτη της περιοχής. Η πρακτική αυτή διασφαλίζει τη συνοχή των δασικών οικοσυστημάτων και διευκολύνει τόσο τον φορέα υλοποίησης όσο και τα δασικά όργανα που έχουν την ευθύνη της εποπτείας και της προστασίας του δασικού χώρου.
